Eugeniusz Szymoniak
 
Ulice o nazwie Łobeska w Polsce

Łobeska w Warszawie
 
ulica_warszawa_20100419_1964315012

Ulica istnieje od 1954 roku [1] w dzielnicy Włochy. Łobeska nie posiada jezdni, łączy al. Krakowską z ul. Kazimierza Wielkiego [2] dwoma pasmami dla pieszych, opasując w trójkąt trawnik. Ulica liczy zaledwie pięć numerów. Najstarszy budynek z numerem pierwszym, zarazem najwyższy, istniał tutaj przed wojną. Jak wynikało z rozmowy, przeprowadzonej z jednym z mieszkańców tej kamienicy, także ulica Łobeska miała istnieć przed wojną. Z analizy planów miasta z lat: 1938, 1939, 1946, wynika, że ulica o tej nazwie przed wojną nie istniała [3]. Dopiero na planie miasta stołecznego Warszawy z roku 1958 można odnaleźć ul. Łobeską [4]. O motywie nadania nazwy dla tej ulicy własną hipotezę postawił jeden z mieszkańców Łobza, twierdząc, że „władze Warszawy w ten sposób uhonorowały kiedyś nasze miasto za dostarczoną‚ z rozbiórki cegłę na odbudowę stolicy [5]”.

Sprawą cegły zajmowało się w sierpniu 1945 roku Plenum Miejskiej Rady Narodowej w Łobzie. W protokole z tego dnia zapisano - wywożona cegła mogłaby być zużyta na miejscową odbudowę, lecz musimy zastosować się do planu ogólnopaństwowego, który w pierwszym rzędzie przewiduje odbudowę Warszawy i miast, gdzie koncentruje się duży przemysł kraju, co jest podstawą gospodarczą. W związku z działaniami wojennymi dużo osiedli zostało zburzonych, a obecny przemysł cegielniany jest zbyt mały, by pokryć wszystkie zapotrzebowania. W Łobezie pozostanie cegła biała, która zostanie zużyta na oparkanienie, gdyż na mieszkania nie nadaje się, ponieważ wytwarza wilgoć, a w przyszłości Łobez zostanie odbudowany i rozbudowany z nowej cegły. -  [...]  - Wywieziono 1,5 miliona cegły czerwonej na odbudowę Warszawy, Łodzi i Włocławka. Wywozi się tylko cegłę czerwoną, ponieważ biała nie przenosi transportu [6].

Kwiryna Handke podaje, że w Warszawie typ nazw ulic od nazw miejscowości był niezwykle produktywny, np. w 1958 r. na ogólną liczbę 2729 nazw ulic Warszawy reprezentowało go 625 nazw, tj. ok. 23% [7]. Nazwy ulic utworzone od nazw miejscowości w XX w. rzadko mają realną motywację, taką jak ich wzorcowe poprzedniczki z XV-XVIII w., tzn. nie prowadzą do konkretnych miejscowości, nie powstały też na miejscu, od którego wzięły swoją nazwę. Część z nich posiada gniazdową lokalizację. I tak np. obok ul. Kołobrzeskiej mamy ulice: Klarysewską, Żegiestowską, Polanicką, Buską, Ciechocińską, Iwonicką, Inowrocławską, Nałęczowską [8].

W roku 1995 ulica Łobeska miała nawierzchnię żużlową, w roku 2001 niestarannie utwardzoną [9] a w roku 2006 już kolorową z polbruku.

Historię powstania nazwy ostatecznie rozświetlił e-mail z Delegatury Biura Geodezji i Katastru z dzielnicy Włochy w Warszawie informujący, że ul. Łobeska powstała dnia 20 maja 1954 r. poprzez przemianowanie dawnej ulicy Żeromskiego [10].
 
 
Łobeska w Płotach
 
ploty

Nazwa ul. Łobeskiej w Płotach została nadana uchwałą Rady Narodowej [11] w roku 1986. Łobeska jest ulicą powiatową, stanowi wjazd do Płotów z kierunku Łobza. Ulica uzyskała nową nawierzchnię, na skrzyżowaniu z ul. Paderewskiego powstało rondo [12]. Wzdłuż ulicy występują nieliczne zabudowania od strony miasta. Nie wszystkie są oznakowane [13].


Łobeska w Poznaniu
 
ulica_poznan_20100419_1715901235

Ul. Łobeska w Poznaniu jest ulicą gminną [14] powstałą na podstawie uchwały Rady Miejskiej Poznania [15] w roku 1996 w dzielnicy Ławica (kierunek Skórzewo). Ulica jest bez przejazdu, swój początek bierze od ul. Złocienieckiej. Równolegle do Łobeskiej biegną ulice: Mirosławiecka i Bobolicka powstałe w tym samym czasie, na mocy jednej uchwały Rady Miejskiej. Jest to najładniejsza ulica pośród trzech znanych ulic Łobeskich w Polsce. Jak podaje Wojciech Pachocki ze Spółdzielni Mieszkaniowej Budowy Domów Jednorodzinnych „Ławica - Zachód” w Poznaniu, ulica została wybudowana przez tę spółdzielnię [16] w roku 1998.

Spółdzielnia mieści się pod numerem 16, a pod numerem 14 funkcjonuje Zakład Ochrony Środowiska. Na Łobeskiej są aktywne 4 stacjonarne numery telefonów firm, oraz 7 telefonów prywatnych.
 
 
Łobeska w Gorzowie Wlkp.

Ul. Łobeskiej w Gorzowie nie ma, ale mogła być. Dnia 24 października 2001 roku radni na LXII sesji Rady Miejskiej dyskutowali o projektach nazw gorzowskich ulic; „jeden z tych projektów mówił o nadaniu nazwy Osiedle Szczecińskie [...] oraz proponował na Osiedlu Szczecińskim nazwy ulic: Koszalińska, Pyrzycka, Nowogardzka, Białogardzka, Łobeska, Wolińska, Kołobrzeska, Goleniowska, Gryfińska, Policka, Cedyńska. W uzasadnieniu tych propozycji argumentowano, że nazwano osiedle od głównej ulicy, podobnie jak inne osiedla w mieście, zaś ulice wewnątrz osiedla od nazw miast w województwie zachodniopomorskim, co tematycznie wiąże się z nazwą osiedla i pozwoli łatwiej umiejscowić ulice. Większości radnych ta argumentacja jednak nie przekonała [17].”

W roku 2003 większość nazw wymienionych wyżej ulic została uchwalona, niestety bez Łobeskiej [18].

 
Przypisy:

[1] K. Handke: Słownik nazewnictwa Warszawy. Warszawa 1998, s. 259.

[2] Warszawa. Plan miasta. Wydaw. Kartograficzne Daunpol sp. z o.o. 2003.

[3] Plany kolejno: Plan wielkiej Warszawy z wymienieniem wszystkich ulic miasta. Wydaw. Hawu 1938; Plan miasta stołecznego Warszawy. Wydaw. Świt. Zakłady Graficzne Wierzbicki i Spółka Warszawa 1939; Plan miasta stołecznego Warszawy wraz ze skorowidzem ulic. Wydaw. Związku Zawodowego Pracowników Niewidomych R.P. Warszawa 1946(?).

[4] Plan Warszawy. Państwowe Przedsiębiorstwo Wydawnictw Kartograficznych 1958.

[5] Z. Harbuz: Ulica Łobeska w Warszawie. „Łobeziak” 1995, nr 49 (grudzień), s. 12;
także W. Bajerowicz: Ulica Łobeska w Warszawie. „Łobeziak” nr 105 (wrzesień°), s.12.

[6] Protokół nr 7 odbytego posiedzenia Plenum Miejskiej Rady Narodowej w Łobezie, w dniu 21VII 1949 r. o godz. 17.00 w świetlicy Państwowych Przetwórczych Zakładów Ziemniaczanych w Łobezie [...].

[7] K. Handke: Słownik nazewnictwa Warszawy. Warszawa 1998, s. 246.

[8] tamże, s. 245.

[9] Z. Harbuz: Łobeska ulica. „Wiadomości Łobeskie” 2001, nr 2, s.12.

[10] Uchwała nr 15 Rady Narodowej m. st. Warszawy z dnia 20 maja 1954 r. w sprawie zmiany nazw ulic. Dz. Urz. Rady Narodowej m. st. Warszawy 1954, nr 6, poz. 14 (z 5 czerwca 1954 r.).

[11] Uchwała Nr XI (77) 86 Rady Narodowej Miasta i Gminy w Płotach z dnia 29 stycznia 1986 roku w sprawie nadania nazw urzędowych ulicom w mieście Płoty [Dotyczy ulic: Ogrodowej, Moniuszki, Prusa, Koszalińskiej, Wiejskiej, Reja, Łobeskiej i Cichej].

[12] Rondo jak z obrazka. Urząd Marszałkowski [on-line]. [Dostęp 24 kwietnia 2007 w World Wide Web]: http://www.um-zachodniopomorskie.pl/archiwum.php?wiad=2386.

[13] Z. Harbuz: Ulica Łobeska w Płotach. „Łobeziak” 1996, nr 52 (marzec), s. 2.

[14] Ulice ZDM. ZDM Poznań [Dostęp 22 lutego 2007 w  World Wide Web]: http://www.zdm.poznan.pl/news.php?site=ulice.

[15] Uchwała nr XLVI/310/II/96 Rady Miejskiej Poznania z dnia 17 września 1996 r. w sprawie nazewnictwa ulic Poznania.

[16] e-mail adresowany do Miejskiej Biblioteki Publicznej w Łobzie wysłany w poniedziałek 23 kwietnia 2007 o godz. 9:00. Temat: ul. Łobeska w Poznaniu.

[17] df: Nie nazwane ulice. LXII sesja Rady Miejskiej. „Gorzowskie Wiadomości Samorządowe” 2001, nr 12 (40) grudzień, s. 7-8.

[18] Uchwała nr XIII/158/2003 Rady Miasta Gorzowa Wlkp. z dnia 2 lipca 2003 roku w sprawie zmiany i nadania nazw ulicom na terenie miasta Gorzowa Wlkp.